درمان جراحی
 

ترمیم مو اولین بار در سال 1939 توسط یک پزشک ژاپنی به نام دکتر اوکادا انجام شد. پس از آن د سال 1959 توسط یک پزشک آلمانی به نام دکتر اُرینتریخ تکرار ش. از سال 1960 تا اواسط دهه 90 نتیجه عمل های پیوند مو ظاهر غیرطبیعی به فرد می داد. چون جراهان از گرافت های بزرگ غیرطبیعی که شامل 25-10 فولیکول مو بود، استفاده می کردند. در حال حاضر دوره این روش سپری شده و روشی منسوخ شده به حساب می آید.
 

مو به طور طبیعی در گروه های 4-1 فولیکولی رشد می کند. در اوایل دهه 90 میلادی جراحان از روش تکه های فولیکولی (25-10 فولیکولی) تغییر رویه دادند و برای ایجاد ظاهری طبیعی تر از روش کاشت میکروگرافت ها (4-1 فولیکولی) استفاده کرده اند.
 

یک واحد فولیکولی (FU) از نظر آناتومی دسته کوچکی است شامل یک یا چهار فولیکول مو، غدد چربی، عضلات و بافت همبندی که همراه و حامی فولیکول های مو هستند. هنگامی که موهای سر تراشیده باشد و با یک ذره بین از بالا و در نمایی بسته به پوست سر نگاه شود، همانند شکل زیر واحدهای فولیکولی که دارای یک، دو، سه یا چهار تار مو هستند، مشاهده می شوند.

 


 

پیوند موی طبیعی
 

این روش بر پایه تئوری دهنده غالب (Donor Dominance) پایه گذایر شده است، فولیکول های مو خاصیت ژنتیکی شان را هنگامی که بر هر جای پوست سر رشد کنند، حفظ می نمایند. مویی که از پشت سر پیوند می شود به همان اندازه که در ژنتیکش برنامه ریزی شده به مدت طولانی رشد خواهد نمود و در اکثر موارد مقاومتشان را در برابر DHT حفظ خواهند کرد.
دو روش شایع پیوند مو طبیعی عبارتند از:
 

FUT = Follicular Unit Transplantation
FIT = Follicular unit Isolation Transplantation

 

البته روش ترکیبی که شامل هر دو روش FIT و FUT می باشد نیز انجام می شود. در ادامه شرایط انتخاب بیمار برای انجام پیوند و سپس جزئیات هر یک از روش ها توضیح داده می شود.

 

 

FUE

FUT

کمترین قطع شدن فولیکول ها در زمان برداشت

خیر

بله

تعداد برداشت گرافت های سالم 4-1 تایی در هر عمل

 200 -500

 2000-1500

زمان صرف شده برای برداشت گرافت ها

 3-2 ساعت

 20-15 دقیقه

وجود اسکار قابل مشاهده با بلندی موهای بیش از 1 سانتی متر

خیر

خیر

وجود اسکار قابل مشاهده با بلندی موهای کمتر از 5/0 سانتی متر

خیر

بله

درصد انجام روش برای بیماران

 90%

 10%

مقایسه روش های برداشت گرافت مو

 

فوایدFIT نسبت به FUT:
 

الف) پانسمان نمودن سر در FIT الزامی نیست، زیرا برداشت از ناحیه دهنده به طور پراکنده انجام می شود و زخم های آن در طی یک هفته بهبود می یابد.
 

ب) از آنجائی که پروسه برداشت در FIT از نواحی مختلفی انجام می شود، می توان آن را در جلسات مختلف برای برداشت گرافت های بیشتر اجام داد.
 

ج) در FIT گرافت ها فقط از روی سر برداشت نمی شوند، بلکه می توان آنها را از روی سینه، پشت، دست ها و پا نیز برداشت کرد (به این روش BHT نیز گفته می شود).
 

معایب FIT نسبت به FUT:
 

الف) در FIT فولیکول ها به روش جراحی خارج نمی شوند بلکه مستقیماً از روی پوست برداشت شده و به این علت که ریشه آنها دیده نمی شوند، مستعد آسیب دیدگی می باشند و ممکن است ریشه هایشان قطع شود. در حدود 40% از گرافت های کاسته شده در FIT رشد نمی کنند، این در حالی است که در FUT بیش از 90 درصد گرافت های کاشته شده رشد می کنند.
 

ب) در FIT کلیه موها باید تراشیده شوند ولی در FIT فقط موهای ناحیه دهنده و گیرنده تراشیده می شود.
 

ج) زمان مصرفی در روش FIT بین 10-7 ساعت بوده در حالی که این زمان در روش FUT حدود 7-5 ساعت می باشد.
 

FIT بهترین انتخاب برای کسانی است که:

  • کسانی که قبلاً یک یا چند بار روش FUT را انجام داده اند و حالا می خواهند تراکم ناحیه کاشته شده را افزایش دهند.

  • کسانی که تراکم بانک موی ضعیفی دارند یا نمی توانند بیش از یک بار از روش FUT استفاده کنند یا باید برای پیوند مو از موهای سایر مناطق بدن استفاده نمایند.

  • کسانی که به دلایل شخصی نمی خواهند از روش FUT استفاده کنند.

  • کسانی که می خواهند برای کسب نتیجه بهتر از روش ترکیبی (FIT+FUT) برای پیوند موی آنها استفاده شد.

مراحل انجام روش FUT
 

داروهای لازم برای قبل از عمل:

قرص سیپروفلوکساسین 500 میلی گرم هر 12 ساعت از 2 روز قبل تا 4 روز پس از عمل
آمپول دگزامتازون IM یک عدد قرص پردنیزولون 5 میلی گرم عصر روز قل از عمل
 

توصیه های پس از عمل پس از عمل:

  • پانسمان به مدت 24 ساعت جهت حفظ گرافت ها

  • استروئید خوراکی با دوز 40mg هر 6 ساعت به مدت 3 تا 4 روز جهت کاهش ادم فرونتال

  • تیلنول یا استامینوفن کدئین، یک قرص هر4 تا 6 ساعت یک بار به مدت 24 ساعت تا صبح بعد از عمل احساس ناراحتی نداشته باشد. باید توجه شود که در دوزهای پس از عمل معمولاً دردی وجود ندارد و در نتیجه به مصرف مسکن نیازی نیست.

  • کمپرس یخ روی پانسمان موجود در منطقه کاشت در قسمت جلوی سر ساعتی یکبار و هر بار به مدت 20 دقیقه بلافاصله پس از اتمام عمل تا وقت خابیدن در روز اول مقفید بوده و توصیه می شود.

  • شستن صحیح سر به طور روزانه بعد از عمل. باید دقت شود که از ایجاد ضربه و فشار بر ناحیه پیوند شده پرهیز شود.

  • به مدت دو هفته محل برداشت مو در پشت سر به طور مرتب در طول روز و شب باید گرم و مرطوب نگه دشاشته شود. کمپرس با حوله گرم و مرطوب یا اسفنج گرم و خیس مفید می باشد. گرم و مرطوب نگه داشتن محل برداشت مو کمک زیادی به بهبود زخم ها کرده و اسکار آن ناحیه کمتر مشخص خواهد شد.

  • در دو هفته اول پس از عمل ببیمار باید از خم کردن سر خود در جهت رو به جلو خودداری نموده تا از کشش بیشتر وارد شده بر پوست پشت سر جلوگیری شود. زیرا این کار احتمال ایجاد اسکار را در محل برداشت نوار پوستی افزایش می دهد.

  • از انجام فعالیت های سنگین به مدت 5 تا 7 روز پس از عمل خودداری شود. در این مدت فرد می تواند فعالیت های روزانه را انجام دهد. ولی باید از حرکات سریع و سرفه های شدید و خم شدن زیاد در عین ایستادن مثل بستن بند کفش یا برداشتن اجسام از روی زمین پرهیز کند. پس از 2 هفته همه نوع ورزش برای فرد مجاز است.

  •  24 ساعت پس از عمل پانسمان برداشته می شود و شستشوی اولیه در کلینیک انجام می شود.

  • شستشوی صحیح روزانه با شامپو بچه و به طور ملایم باعث پاک شدن لکه های خون، بتادین، دلمه و سایر آثار باقیمانده از عمل می شود و خارش احتمالی پس از کاشت مو را کاهش می دهد.

  • ایجاد جوش های چرکی وکیست های مویی در محل کاشت مو و وجود شوره، پوسته های زیاد و چربی در آن ناحیه به علت شستشوی ناکافی سر رخ می دهد و سبب آسیب رسیدن به فولیکول های کاشته شده نیز می شود.

  • قرار دادن منطقه کاشت مو در معرض آفتاب و هوای آزاد برای ترمیم بهتر آن مفید است.

  • بخیه ها 7 تا 12 روز پس از عمل، کشیده می شوند. محل کشیدن بخیه ها به طور طبیعی مقداری التهاب و تورم دارد که ظرف چند روز برطرف می شود. کشیدن بخیه ها بسیار راحت و بدون درد می باشد.

  •  

     

  • استفاده از آنتی بیوتیک موضعی برای زخم های محل دهندۀ پیوند مو به مدت 7 تا 10 روز. همچنین آنتی بیوتیک خوراکی که از 2 روز قبل شروع شده بوده است تا 4 روز پس از عمل ادامه می یابد.

ملاحظات پس از کشیدن بخیه ها

  • تمام ورزش ها را پس از کشیدن بخیه ها می توان انجام داد.

  • موها را د هفته پس از عمل پیوند مو می توان رنگ کرد.

  • اولین معاینه پس از عمل پیوند مو، 6 ماه بعد از آن می باشد.

  • نتیجه نهایی زیبایی کاشت مو 9 تا 15 ماه پس از پیوند قابل مشاهده است.

عوارض جانبی شایع پس از عمل پیوند مو

  • ادم یا تورم ناحیۀ پیشانی (فرونتال) به مدت 3 تا 5 روز پس از عمل باقی می ماند.

  • وجود خارش در ناحیۀ دهنده یا گیرندۀ مو.

  • فولیکویت ها (التهاب گذاری فولیکول های مو).

  • تلوژن افلوویم در بیماران با نازکی منتشر مو.

عوارض جانبی نادر پس از پیوند مو

  • ایجاد اسکار هیپرتروفیک در ناحیۀ دهندۀ پیوند، اگر قطر نوار برداشت شده کمتر از 1 سانتی متر باشد.

  • بی حسی پایدار یا احساس ناراحتی در ناحیۀ دهنده یا گیرندۀ پیوند

  • ایجاد ندول های کیستیک.

  • رشد کم کیفیت موهای پیوند شده.

  • ایجاد عفونت.

آقای 45 ساله، مطابق با نوروود 5-4

 

برداشتن نوار پوستی از ناحیه دهنده پشت سر

 

نمای جانبی از مقطع نوار پوستی و مشاهده دستجات فولیکولی

 

جداسازی گرافت های فولیکولی از نوار پوستی توسط تکنیسین مربوطه

 

گرافت های 4-1 فولیکولی جدا شده

 

قرار دادن گرافت های جدا شده در سالین خنک

 

قرار دادن گرافت ها در ناحیه گیرنده

برای دید بهتر می توان از بزرگنمایی به همراه نور قطبی شده استفاده کرد

همان بیمار یکسال پس از پیوند 1500 گرافت سالم پیوند شده

 

توصیه های لازم جهت جلوگیری از ایجاد عوارض احتمالی

  1. باز کردن پانسمان در روز پس از عمل باید توسط پزشک انجام شود. اهمیت آن از این جهت است که چسبیدن پانسمان به گرافت ها سبب کنده شدن آنها می شود. برای جلوگیری از این امر بیمار باید در طی 24 ساعت اول پس از پیوند چند نوبت با ریختن مقداری سرم شستشو بر روی پانسمان جلوی سر آن را مرطوب نگه دارد و باز کردن پانسمان هم توسط پزشک به آرامی انجام شود.

  2. تورم خفیف در پیشانی به علت تزریق مایعات در زیر پوست سر در حین عمل پیوند گاهی در برخی افراد رخ می دهد. برای کاهش احتمال ایجاد تورم، بهتر است بیمار در 3 شب اول پس از پیوند به طور نیمه نشسته بخوابد. به مدت 2 هفته از داروهایی غیر از داروهای تجویز شده استفده نگردد. انجام کمپرس یخ در 24 ساعت اول در محل پیشانی که نحوۀ آن قبلاً توضیح داده شد. استفاده از هدبند نیز به افزایش جذب مایعات کمک می کند. در صورت ایجاد تورم شدید که حتی می تواند اطراف چشم ها را نیز درگیر نماید، می توان از اقدامات درمانی دیگری مانند استفاده از داروهای مدر کمک گرفت.

  3. خونریزی در کمتر از 5% درصد موارد رخ می دهد. انجام کمپرس سرد، پانسمان فشاری و رعایت حالت نیمه نشسته برای کنترل آن مفید است.

  4. بی حسی و مور مور شدن ناحیۀ دهنده یا گرم نگه داشتن محل آن سریع تر برطرف می شود.

  5. اختلاف در حالت، رنگ و قطر بین موهای پیوند شده و موهای قبلی بیمار موقتی بوده و با گذشت زمان برطرف می شود.

  6. معمولاً پس از کاشت بیمار دردی نخواهد داشت. در صورت وجود درد در نواحی دهنده یا گیرندۀ پیوند که البته جزئی . گذرا خواهد بود، با تجویز پزشک به وسیلۀ دارهای مسکن برطرف می شود.

  7. برای رفع یا کاهش خارش انجام شستشوی مرتب، مرطوب نگه داشتن محل گیرندۀ پیوند با سالین خنک، از لوسیون بتامتازون و قرص آنتی هیستامین کمک کننده می باشند. کاهش خارش از ایجاد آسیب به گرافت های پیوند شده به وسیلۀ خاراندن نواحی گیرندۀ پیوند جلوگیری می کند.

  8. کراست به علت ترشح سرم و خون منعقد شده از اطراف فولیکول های پیوند شده رخ می دهد. تمیز کردن و شستن کافی و دقیق ناحیۀ گیرندۀ پیوند از ایجاد کراست جلوگیری می کند. باید به بیمار هشدار داد که هرگز کراست ها را نکند زیرا سبب کنده شدن گرافت های پیوند شده، می شود.

  9. شستشوی مرتب با شامپو از ایجاد جوش های چرکی در ناحیۀ گیرندۀ پیوند پیشگیری می کند. این جوش ها از چند هفته تا 4-2 ماه پس از پیوند بروز می کنند. در صورت بروز جوش های چرکی می توان با شستشوی مرتب، استفاده از کمپرس گرم و مرطوب و آنتی بیوتیک موضعی و در نهایت آنتی بیوتیک خوراکی و حتی تخلیه و باز کردن، آنها را درمان کرد.

  10. با پرهیز از برخی اعمال مثل خاراندن محل کاشت، ضربه به گرافت ها، کشیدن گرافت ها توسط بیمار، برس زدن و شانه کشیدن شدید موهای خشک، زیاد خم شدن در حالت ایستاده، زور زدن، مالش شدید در حین شستشو و فشار زیاد آب دوش می توان از جابجا شدن و بیرون آمدن گرافت ها جلوگیری کرد.

  11. پوسته ریزی در برخی افراد رخ داده و ممکن است ناشی از خوب نشستن سر به دلیل احتیاط بیش از حد باشد. همچنین الکل موجود در محلول ماینوکسیدیل نیز از دیگر علل آن است.

الف) آقای 47 ساله مطابق با مرحله 3 نوروود

ب) همان فرد، یکسال پس از کاشت 2000 گرافت به روش FUT

 

فاکتورهای مؤثر در شکل نهایی اسکار باقیمانده

  • رعایت روش صحیح جراحی و استفاده از نخ بخیۀ مناسب و ظریف.

  • رعایت اصول استریل در حین عمل و حفظ بهداشت محل دهندۀ پیوند در روزهای پس از عمل.

  • در نظر گرفتن محل و قطر مناسب پوست برای بازداشت.

  • میزان کشش پوست بیمار.

  • بیماری های زمینه ای در فرد مثل اختلالات مادرزادی در ساختار کلاژن که در این صورت جوش خوردن و التیام محل بخیه دچار مشکل می شود.

  • برداشت های قبلی از بانک موی فرد که پوست را سفت و غیرقابل انعطاف می کند.

  • رعایت اصول مراقبیت از ناحیۀ برداشت از نوار پوستی.

مراحل انجام روش FIT
 

داروهای لازم برای قبل از عمل:

همانند روش FUT می باشد.
 

مراقبت های پس از کاشت
 

تقریباً همانند روش FUT است. پس از 24 ساعت پانسمان را می توان برداشت. در طی 24 ساعت اول برای جلوگیری ا خشک شدن پانسمان و چسبیدن گازها به محل کاشت باید هر 4 ساعت یکبار به وسیلۀ سرم نرمال سالین محل پانسمان را خیس کرد.
 

پس از برداشتن پانسمان، شستشوی منظم روزانه محل کاشت همانند روش FUT توصیه می شود. برای بهبودی زودتر محل برداشت در پشت سر باید یک بار یا دو بار در روز این محل را با مخلوطی از شامپوی بچه و بتادین به وسیلۀ یک اسفنج تمیز کرد.
 

سایر مراقبت ها همانند روش FUT است.
 

کاشت مو با استفاده از موهای بدنBHT
 

از این روش برای افرادی استفاده می شود که تراکم موی کافی در محل دهندۀ پشت سر ندارند. خصوصیات موهای روی سینه و سایر نقاط بدن با موهای روی سر متفاوت است. به علت این تفاوت ها بهتر است از این روش برای پرپشت کردن موهای بدن را می توان در بین موهای کاشته شدۀ قبلی کاشت تا نمای برتری ایجاد شود.